Alleluja!

Wszystkiego najlepszego z okazji Świąt Wielkanocnych! Obfitości dobra wszelakiego, harmonii, piękna, słodyczy... wszystkiego, co nagromadziliśmy symbolicznie w koszyczku ze "święconką"

 

Święcenie pokarmów to zwyczaj, który nawiązuje do wieczerzy paschalnej Izraelitów, którą spożywał również Chrystus w Wielki Czwartek. Jest pozostałością z pierwszych wieków chrześcijaństwa, gdyż przypomina on nam prawdę wyrażoną przez św. Pawła słowami: "czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek czynicie, wszystko na chwałę Bożą czyńcie" ( l Kor 10, 35). 

Święcąc pokarmy Kościół błogosławi byt doczesny.

Błogosławieństwo pokarmów, zwane powszechnie święconką lub święconym, szczyci się bardzo długim rodowodem. Początki tego chrześcijańskiego obrzędu sięgają VIII wieku, w Polsce zaś pierwsze jego praktyki odnotowano w XIV stuleciu.

Najpierw święcono tylko pieczonego baranka, a więc chlebową figurkę o postaci baranka.
Potem dodawano kolejno ser, masło, ryby, olej, pokarmy mięsne, ciasto i wino.
Na końcu święcony kosz został uzupełniony jajkiem i pozostałymi pokarmami, które obecnie weszły do kanonu święconki.

Warto pamiętać, że dobór potraw w koszyku nigdy nie był przypadkowy. Od wieków każdy Boży dar symbolizował co innego, uznanego przez ludową jak i chrześcijańską tradycję. Zestaw tych darów się zmieniał, ograniczano ich ilość, aż pozostało tylko sześć, by ostatecznie powiększyć do siedmiu.

Ten zestaw, przyjęty w okresie wczesnego romantyzmu, obowiązuje do dziś. Potraw w koszyku może być więcej, ale tych siedem powinno się w nim znaleźć przede wszystkim. Symbolizują bowiem treść chrześcijaństwa.

    * chleb - przaśny chleb paschalny, przypominający chleb żywy, który zstąpił z nieba i w komunii świętej daje życie światu.
      We wszystkich kulturach ludzkości był i jest pokarmem podstawowym, niezbędnym do życia. Gwarantował dobrobyt i pomyślność. Wśród chrześcijan zawsze był symbolem nad symbolami - przedstawia bowiem Ciało Chrystusa. Jeżeli pieczono wiele odmian chleba, do kosza kładziono po dużej kromce każdego z nich. Natomiast koniecznie poświęcony był cały chlebek wielkanocny czyli paska. W tym celu specjalnie ją pieczono.

Jak co roku upiekłam kilka małych chlebków paschalnych ze specjalnym przeznaczeniem do koszyczków ze święconką 

(uprawiam rozdawnictwo - wybrane osoby -czy chcą czy nie chcą - dostają taki zestaw obowiązkowy do święcenia), 

a także mini-mazurki w kształcie serc, które też mieszczą się do koszyczka. W tle stado mazurków różnym stadium przygotowawczym.

 
      ciasto do koszyka ze święconką weszło ostatnie, jako symbol umiejętności i doskonałości - zapewne głównie jako popis domowych gospodyń. Ciasto reprezentowane było głównie przez wielkanocne baby, a jej nie udany wypiek był wielką kompromitacją. Poza tym winien to być zawsze wypiek własny, domowy, a nie kupiony w ciastkarni. Wystarczy zwykła domowa drożdżówka.

    * figurka baranka (wykonanego z masła, z cukru, z ciasta itp.) - symbolizuje baranka paschalnego

    * wędliny - mięso baranka, te pokarmy przenoszą myśli wierzących w pierwszą noc paschalną, rozpoczynającą wędrówkę Izraela do ziemi obiecanej,
      zapewnia zdrowie i płodność, a także dostatek, bo przecież nie każdy mógł sobie pozwolić na ten szczególny pokarm. Kiedyś był to choćby plaster szynki, a od XIX wieku słynna polska kiełbasa.

      * ser jest symbolem zawartej przyjaźni między człowiekiem a siłami przyrody, a przede wszystkim stanowi gwarancję rozwoju stada zwierząt domowych. Ser jest bowiem produktem mlecznym pochodzącym od krów, owiec i kóz.

    * pieprz, chrzan i sól - są odpowiednikami biblijnych gorzkich ziół. W Starym Testamencie spożywano z nimi mięso paschalnego baranka.

    * sól - jest symbolem trwałości, nadawania smaku, to minerał życiodajny, dawniej posiadający moc odstraszania wszelkiego zła. Bez soli nie ma życia. To także oczyszczenie, samo sedno istnienia i prawdy. Stąd twierdzenie o "soli ziemi", jak to w Kazaniu na Górze powiedział Chrystus o swoich uczniach.

    * chrzan (pieprz) - gorzkie zioła, oznacza gorycz męki

    * masło - oznacza tę słodycz, w którą zamienia się gorzkość męki Chrystusa

    * jajka - nie mają odniesienia do posiłków paschalnych, są pozostałością z kultów pogańskich, lecz mają chrześcijańską interpretację i oznaczają nowe, odradzające się życie, zwycięstwo życia nad śmiercią.
      Tę symbolikę rozpowszechnili w Polsce niemieccy zakonnicy. Wywodzi się ona z dawnego zakazu spożywania jaj podczas Wielkiego Postu. Jajka na stół powracały ponownie w Wielkanoc.

Święcenie innych pokarmów nie ma liturgicznego uzasadnienia. Współczesne uzupełnienia wielkanocnego koszyka są już dodatkami bez znaczenia - wkładane tam trochę ze snobizmu, z nieświadomości, a najczęściej z powodu lekceważenia tradycji.

Koszyk winien być z wikliny, słomy lub sosnowych łubów. Wyścielony serwetą, ozdobiony bielą koronek i zielenią bukszpanu lub gałązek borówki, był wyrazem wielkiej radości.

W zamożniejszych domach, szczególnie w tych ziemiańskich, przyjął się także zwyczaj święcenia w Wielką Sobotę wszystkich pokarmów na miejscu w domu, co było bardzo powszechne dawniej u polskiej szlachty. Na zaproszenie gospodarza przyjeżdżał pleban i kropił całe stoły jadła przeznaczonego na Wielką Niedzielę i dni następne.

Dzielenie się jajkiem wielkanocnym jest zwyczajem polskim.

Jajko symbolizuje zmartwychwstanie Chrystusa. Podobnie jak Chrystus wyszedł żywy z opieczętowanego grobu, tak z jajka otoczonego skorupa rodzi się pisklę - nowe życie. Ono zwycięża.
Ta prawda leży u podstaw radosnego przeżywania świat chrześcijańskich, tak w wymiarze naturalnym jak i nadprzyrodzonym. Wokół świat Wielkanocy i Bożego Narodzenia narosły te bogate w uczucia zwyczaje skłaniające do okazania bliźnim naszej życzliwości.

Na śniadanie wielkanocne  rodzina powinna zgromadzić się wokół stołu uroczyście nakrytego, przybranego gałązkami wierzbowymi, bukszpanem, kolorowymi pisankami, zieloną pszenicą lub rzeżuchą. Ozdoby te symbolizują nowe życie otrzymane na chrzcie świętym. Na środku stołu powinien być umieszczony mały paschał rodzinny, baranek wielkanocny oraz "święconka".

Modlitwę rozpoczynamy od zapalenia Paschału i słów: Zmartwychwstał Pan prawdziwie. Alleluja. 

Wskazane jest, by modlitwę rozpoczął ojciec. Można odczytać Słowa Ewangelii według świętego Łukasza (Łk 24, 36-43) i zaśpiewać pieśń wielkanocną.

Potem wszyscy siadają do stołu i spożywają wielkanocne potrawy. Śniadanie należy zakończyć modlitwą.

Na dawnych terenach wschodnich granic Rzeczypospolitej był zwyczaj, że lud szedł na groby, aby i dusze zmarłych miały udział w radościach wielkanocnych. 

Więcej informacji o zwyczajach wielkanocnych tutaj

 

Miłej lektury ;)

Pozdrawiam świątecznie

Pieta

William Bouguereau, Pieta, 1886

Pasja

William Bouguereau, The Flagellation of Our Lord Jesus Christ, 1880

wszystko się kręci wokół jaj...

Wciąż zakręcona jajecznie:

Lubuję się teraz w wypukłościach, kropelkach, perełkach... mają być jak cacuszka, chętnie brane do ręki, niedowierzaniem macane i dopytywane - "a co to takie?" "a ta kropelka to prawdziwa?"
Uwiązuję wstążeczki, przyklejam biżuteryjne czapeczki, naklejam perełki...
Świąteczne szaleństwo mnie opanowało, nawet większe niż grudniowe brokaty i anielskie pyły ;)

Struś w różach lub róże w strusiach

Jako że wiosna nieśmiało ruszyła, ja ruszam jej z odsieczą - dziś kwiatowo na strusiu, trochę wieje i kropi, więc płatki  lekko poruszone trójwymiarowo, a krople rosy drżą na listkach...

 

Deser ze strusia

Po pieczystym - czas na deser:
waniliowo-jeżynowy koktajl, z aromatem kwiatów i owoców leśnych, zbieranych o poranku, z ledwo strząśniętą rosą...

I do tego przepis na leciutkie jak obłoczek ptasie mleczko o smaku owoców leśnych (dietetyczne, bo post):

Bierzemy chudziutkie (jak Kate Moss) mleko w ilości - powiedzmy - przyzwoitej półlitrówki, wkładamy na 2 godzinki do zamrażalnika. Ma się nam zrobić taka zmrożona masa, grudki lodu, takie igiełki szronu

(nie wiem, jak to nazwać)

Galaretkę o smaku owoców leśnych

(bądź inną, ale na dziś obowiązuje kolor jeżynowy)

rozpuszczamy w 1/3 szklanki gorącej wody, dobrze mieszamy do dokładnego rozpuszczenia, studzimy (może być lekko ciepła).

Mleko wlewamy do wysokiego naczynia, miksujemy intensywnie na wysokich obrotach

(jak ktoś ma Zeptera lub Termomixa - jak najbardziej wykorzystać proszę)

wlewając rozpuszczoną galaretkę. Miksujemy do momentu powstania puszystej piany

i teraz najlepiej byłoby naczynie przykryć specjalną przykrywką i wypompować powietrze, ale gdy takiego sprzętu brak po prostu

rozlewamy do pucharków i wkładamy do lodówki, aby galaretka wystygła do końca.

Łakomczuszki mogą udekorować kleksem z bitej śmietany w wersji light (śnieżka czy cuś  w ten deseń), a hardkorowcy prawdziwą bitą śmietaną, zapobiegliwi i gospodarni mogą wyjąć z zamrażalnika uzbierane osobiście i zamrożone latem jeżynki (zwane niekiedy "dziadami")

Pyszny, lekki i bez tego kleksa naprawdę dietetyczny. Podobno. Dla innych.
Bo ja tyję z samego patrzenia. Taka uroda...

Struś a la Faberge

Nie będzie to przepis na świąteczne pieczyste, ale jak najbardziej na wielkanocny stół ;)

Otóż popełniłam jajo strusie, wykorzystując piękne i nowe wzory papieru ryżowego "damy". Zauroczyła mnie zwłaszcza ta brunetka z podpiętymi z tyłu lokami, do złudzenia przypominająca wielką i niespełnioną miłość Grottgera - Wandę Monne.

Słodkie kwiaty z mojego ulubionego "girlandowego" papieru ryżowego, idealnie kryjąca złota metaliczna farba akrylowa na dolną połówkę i reliefy z konturówki złotej drżącą ręką kładzione... wszystko pokryte błyszczącym lakierem.

Ponieważ natychmiast po dokończeniu pracy jajo jako prezent powędrowało w godne ręce pewnego zacnego Józefa-solenizanta, nie zdążyłam ani się nim nacieszyć, ani porządnie sobie sfotografować.

Dlatego przepraszam za dziwaczną deformację - usiłowałam jednoczenie uchwycić wzór na czubku i bok, więc nie widać proporcji, że damy są na środku, a dolna złota połowa równoważy biel górnej. Ale musicie mi wierzyć na słowo...

Rozsmakowałam się w strusich jajach, w kolejce czekają następne...

Fabryka jajek - ciąg dalszy...

Produkcja w toku, fabryka pracuje pełną parą, kończą się materiały, jaja strusie "wyszły", czekam na nową dostawę, świeże serwetki "dowieźli", ale trzeba zamówić lakiery, pracownicy (w liczbie "jeden") zaczynają grozić strajkiem, dyrekcja grozi zwolnieniem...
(chyba opanowuje mnie lekka schiza?!)...
Pracownik z działu reklamy odpowiedzialny za kontakt z mediami źle przeprowadził sesję zdjęciową (co za kadrowanie, dołu za dużo, góra ucięta!) - jego też wywalę na zbity pysk...
W hali produkcyjnej podczas przenoszenia jajka z działu suszarni do magazynu szeregowy pracownik upuścił drogocenne faberge z damami na podłogę!!! i wyobraźcie sobie - nic się nie stało!
(dostał tylko naganę)
A damy, jak na damy przystało, wdzięcznie poodbijały się od dywanu, z lekkim podskokiem i obrotami zatrzymały się po kilku metrach. I nic, żadnego draśnięcia, odprysku, pęknięcia! Kkto by przypuszczał, że wydmuszki gęsie są takie wytrzymałe!

A oto mój zestaw ulubiony - strusie i gęsie z motywem tzw. girlandy w przesłodkie różyczki:

Nie mogę się nasycić motywami różanymi, powojowymi, jeżynowymi. Zostały we mnie jakieś niezaspokojone potrzeby z epoki głębokiego dziewczyńskiego prekambru...
Pamiętam zapach kwiatów "do rzucania" w czasie procesji Bożego Ciała, rozgrzanych upałem powojów i dziewanny na żółtym piasku za domem, przewianych wiatrem  róż (tych pachnących, jadalnych) nad morzem, stokrotek i koniczyny zrywanych do wianka... wszystko z głębokiego dzieciństwa.
I chodzą za mną wszystkie te zapachy, i wszystkie te kwiatki, te zerwane i niezerwane, na równi mnie prześladują, i dorosnąć nie pozwalają!
I - stara baba - wciąż naklejam różyczki, różyczki, różyczki... I końca nie widać!

I w tym roku większość jajeczek ma wzory kwiatowe! A tyle podkładałam pięknych, ornamentowych serwetek z myślą o nich... niestety... jakoś tak powycinały się i ponaklejały te kwiatowe. Ech, ci niezdyscyplinowani pracownicy!
;)

Hurtem

Dzisiaj za jednym zamachem trzy tematy wrzucę:

1. Dokładka na deser ( w temacie "wystawy sklepowe" z poprzedniego postu) dla dużych kobietek absolutnie dorosłe i zupełnie nieminiaturowe światy ( nieminiaturowe także cenowo) z włoskim szykiem  podane, coby paść nasze oczy:

2.  Zarobiona jestem (w temacie "decoupage"), co może usprawiedliwi, że nie pokazuję na razie nic nowego, ale fabryka pisanek pracuje pełną parą.
Pracownia wygląda jakby w panice przeleciało stado drobiu, gubiąc pióra, strzępiąc papier, strzelając na wylot przez jajka - po prostu pobojowisko.
Jedne jaja suszą na sobie farbę, inne świeżo przyklejone motywy, jeszcze inne lakier.
Potem jeszcze trzeba będzie nastroszyć piórka, wstążeczki, pudełeczka... i będzie można spokojnie czekać na święta.
Tyle tylko, że mam wrażenie, że na przyszłoroczne...
bo - jak śpiewała Kunicka (dla młodego pokolenia info: teściowa Anny Marii Jopek) -
"jak ja się wyrobię, jak ja się wyrobię, jak ja się wyrobię..." (* patrz niżej)

3. I ostatnia sprawa - but last not least - spotkało mnie kolejne wyróżnienie, tym razem od Agi  z potrzeby wnętrza

Zasady przekazywania tego wyróżnienia:

1. podziękować osobie, która je podarowała
2. podlinkować ją na swoim blogu
3. podarować 10 osobom
4. wyróżnione osoby podlinkować
5. poinformować je, zamieszczając informację w komentarzach 

I tu trochę wymiękłam... nie dam rady wyszukać 10 osób, bo:

1. ostatnio ograniczyłam beztroskie surfowanie po blogach, 

2. część znanych mi blogowiczek już dostała ode mnie inne  wyróżnienia, 

3. część już dostała to właśnie wyróżnienie od innych, 

4. a część przystąpiła do akcji "Wyróżnienie? nie, dziękuję"

Pozwolę sobie więc zmodyfikować zasady i ograniczę się do 3 osób (oby je przyjęły ;)))

http://lietdeco.blogspot.com/ 

 http://kramikludki.blogspot.com/

http://krainamonle.blogspot.com/ 

*) dla zainteresowanych wspomniana tytułowa piosenka Haliny Kunickiej z płyty "12 godzin z życia kobiety"
(tyle lat, a nic się nie zdezaktualizowało...)